تلفن: ۸۸۷۴۸۹۹۰
۰۹۹۰۹۰۴۲۷۴۸

درمان کجی سر نوزاد با استفاده از هلمت یا کلاه فرم دهی جمجمه

زمان مطالعه: ۱۶ دقیقه

هلمت برای اصلاح شکل جمجمه نوزادان استفاده می­شود. هلمت، همان کلاه فرم دهی جمجمه است. جمجمه نوزادان تازه متولد نرم و منعطف است. از همین رو ، وقتی نوزاد در یک وضعیت ثابت بخوابد، نیروهای وارد شده از سطح، باعث شکل گیری صفحات نرم جمجمه می شود. در نتیجه ممکن است سر در یک سمت صاف شود و باعث ایجاد ظاهر ناهموار و بدشکلی در سر نوزاد گردد. این بیماری شایع که از هر چهار نوزاد، در یکی از آن ها دیده می شود، پلاژیوسفالی (Plagiocephaly) نامیده می­شود. معمولا تا سه ماهگی، در موارد خفیف تا متوسط، برای اصلاح این مشکل صبر می کنیم و از شما درخواست می شود تا سر نوزاد را مدام تغییر و در وضعیت های مختلف قرار دهید. اگر این وضعیت برطرف نشد، پزشک اطفال ممکن است درمان ارتوزی یا همان هلمت را توصیه کند.

در موارد دیگر، صفحات جمجمه نوزاد خیلی زود یا در حالت غیر طبیعی جوش می­خورد. در این شرایط کرانیوسینوستوزیس (Craniosynostosis) رخ می دهد و باید جراحی شود و پس از آن در اکثر موارد، کلاه پس از جراحی برای ایجاد قرینگی شکل سر استفاده می‌شود.

جمجمه نوزادان

لازمه که بدانید:

ارتوز کرانیال، یک نوع درمان غیرتهاجمی و آسان برای اصلاح شکل جمجمه است که در نوزادان به کار می رود.  و فرم دهی طبیعی سر نوزاد را فراهم می کند.

مدت درمان براساس نیاز کودک شما متفاوت است اما میانگین درمان معمولا سه ماه است.

هلمت یا کلاه فرم دهی جمجمه
نمونه ی کلاه فرم دهی جمجمه، ساخته شده به روش اسکن، در کلینیک تخصصی ارتوز و پروتز پیوند

 

چگونه ارتوز یا کلاه فرم دهی جمجمه، سر کودک من را اصلاح می­کند؟

هلمت معمولا از یک لایه بیرونی سخت از جنس ورق ترموپلاستیک ساخته می شود، اما لایه ی داخلی آن که در تماس با سر نوزاد قرار دارد دارای یک پوشش فومی ضد حساسیت و نرم به نام پلاستوزوت است، این ارتوز در حالی که مانع رشد بیشتر جمجمه در نواحی برجسته شده می شود، اجازه ی رشد در مناطق مسطح شده را فراهم می کند.

یک مثال ساده از این نوع تغییر شکل، هندوانه های مربع شکل هستند. کشاورزان در حالی که هندوانه هنوز روی به صورت یک بوته ی کوچک است، یک جعبه شیشه ای مربع در اطراف آن قرار می دهند. وقتی هندوانه بزرگتر شد، شکل جعبه را به خود می گیرد! درست مانند جمجمه ی منعطف نوزاد که فرم هلمت را به خود می گیرد. حتی اگر کودک شما همچنان سر خود را به یک طرف تکیه دهد، دیگران نگران کج شدن سر با کلاه نخواهیم بود.
 شکل ۴

آیا فرزند من کاندید دریافت درمان ارتوزی با هلمت است؟

اگر پزشک تشخیص دهد کودک شما دارای بدشکلی پلاژیوسفالی، براکی­سفالی و اسکافوسفالی است و کمتر از ۱۲ ماه سن دارد، هلمت برای اصلاح شکل سر نوزاد تجویز می شود.

 درمان ارتوزی با هلمت

توجه به این نکته اهمیت دارد که همه نوزادان کاندید دریافت درمان ارتوزی نیستند. شما می توانید شکل سر نوزادتان را برای ما از طریق واتساپ کلینیک تخصصی ارتوز و پروتز پیوند، به شماره ی ۰۹۹۰۹۰۴۲۷۴۸ ارسال کنید تا با پزشک به صورت رایگان مشورت کنید.

کلاه جمجمه باید چند ساعت روی سر نوزاد باشد؟

هلمت بهتر است که ۲۳ ساعت در روز استفاده شود. کودک شما باید دائم کلاه را بپوشد چه در حال بازی کردن، چه خواب و چه در حال تغذیه و شیر خوردن. چیزی که ما دوست داریم برآن تاکید کنیم این است که هلمت برای کودک شما ناراحت کننده نیست و به زودی به آن عادت می کند. شما، با تیم کلینیک در تماس خواهید بود و سوالات خود را از ما بپرسید. نگران نباشید در این مسیر در کنار شما هستیم تا به بهترین نتایج درمان برسیم.

فرزند من تا چه مدت نیاز است هلمت را بپوشد؟

میانگین درمان با ارتوز معمولا سه ماه است اما مدت زمان درمان آن به سن کودک شما و شدت بدشکلی جمجمه ی نوزاد بستگی دارد. برای اطمینان از اصلاح شکل جمجمه به نظارت دقیق و مکرر نیاز است. تشخیص پایان درمان در کلینیک پیوند با استفاده از اسکنر تخصصی سه بعدی وروم کانادا که بدون اشعه ی مضر است به راحتی قابل انجام است. در ابتدا برای ساخت کلاه فرم دهی جمجمه اسکن سه بعدی سر انجام می شود. در پایان نیز، اسکن مجدد امکان مقایسه ی قبل و بعد شکل سر و تغییرات حجمی جمجمه را فراهم می کند.

بدشکلی جمجمه ی نوزاد

زمانی که فرزندم تحت درمان ارتوزی است،چند وقت یکبار نیاز به دیدن دکتر خواهیم داشت؟

تعداد دفعات ویزیت­ های بعدی به شدت بدشکلی کودک شما و سرعت تغییرات وابسته به رشد بستگی دارد، شما باید به صورت منظم و دوره ای چکاپ خود را در کلینیک ساخت کلاه نوزادتان انجام دهید تا تغییرات شکل سر نوزاد شما بررسی شده و کلاه با توجه به رشد انجام شده توسط ارتوتیست تنظیم شود. گاهی ممکن است نیاز به کاهش فشار در برخی نواحی، برش یا تغییر در قسمت هایی از کلاه باشد. بهترین نتیجه، با کمک والدین نوزاد و همکاری با تیم درمان انجام می شود.

درمان ارتوزی

کلاه فرم دهی سر نوزاد

یکی از مشکلاتی که ممکن است پس از تولد نوزاد برای او رخ دهد، اختلال بد فرمی جمجمه است. نوزادان در چند ماه اول زندگی، دارای جمجمه‌ی نرمی هستند تا در عبور از رحم در زمان تولد و هم‌چنین به رشد مغز در سال اول تولد به آن‌ها کمک کند. به دنبال همین نرمی سر، ممکن است نوزاد بر اثر عوارض ناشی از خوابیدن مداوم به یک جهت یا فشارهای حین زایمان، به عارضه‌ی بد فرمی سر دچار شود. به این صورت که شکل طبیعی جمجمه تغییر پیدا کرده و سر از حالت گردی طبیعی، خارج می‌شود.
البته خوشبختانه این اختلال قابل درمان است و یکی از روش‌های معمول برای درمان آن استفاده از کلاه فرم دهی سر نوزاد می‌باشد. در این مطلب قصد داریم در مورد این کلاه مخصوص و ویژگی‌ها و مزایای آن اطلاعات مفیدی در اختیار شما قرار دهیم. هم‌چنین در مورد روش تهیه و خرید آن نیز توضیحاتی ارائه خواهیم داد.

خرید کلاه طبی سر نوزاد

برای خرید کلاه فرم دهی سر نوزاد لازم است نکاتی را در نظر بگیرید. اولین و مهم‌ترین نکته این است که برای خرید کلاه طبی سر نوزاد باید به پزشک متخصص ارتوپدی کودکان مراجعه نمایید. پزشک متخصص علاوه بر معاینه‌ نوزاد، بررسی سن و شرایط رشد و هم‌چنین تشخیص میزان مشکل و علل ابتلای کودک به اختلالات مربوط به فرم سر، در صورت صلاحدید اقدام به تجویز استفاده از کلاه مخصوص می‌نماید.

کلاه فرم دهی سر نوزاد از کجا تهیه کنم

همان‌گونه که گفتیم، تهیه‌ی این کلاه درمانی، بر عهده پزشک متخصص ارتوپدی کودکان است و به عبارتی، خرید این کلاه، باید طبق نظر و تجویز پزشک انجام شود. بسیاری از والدین، به دنبال پاسخ به این سوال هستند که کلاه فرم دهی سر نوزاد را از کجا تهیه کنم. برای پاسخ درست به این سوال باید گفت که این نوع کلاه، با کلاه‌های ایمنی موجود در فروشگاه‌ها متفاوت است. در واقع کلاه مناسب برای نوزاد شما باید به صورت تخصصی و استاندارد، متناسب با اندازه و ویژگی‌های سر کودک شما تهیه شود. تا حدی که نیاز به قالب‌گیری و سفارش کلاه منحصر به فرد برای هر کودک وجود دارد. برای انجام این کار لازم است سر کودک با گرفتن در قالب گچ یا استفاده از لیزر اسکن سه بعدی، اندازه گیری شود. سپس بر اساس اطلاعات حاصل، کلاه فرم دهی سر کودک به گونه‌ای تولید می‌شود که در صورت لزوم در طی مراحل درمان قابل تنظیم باشد.

هلمت نوزاد

هلمت یا همان کلاه فرم دهی سر نوزاد، در واقع به عنوان ارتز جمجمه کاربرد دارد. این نوع کلاه‌ها دارای یک پوسته خارجی سخت و یک قسمت داخلی فوم مانند هستند. به گونه‌ای که ضمن وارد آوردن یک فشار ملایم اما مداوم به قسمت برآمده‌ی سر نوزاد، به بخش‌های دیگر اجازه می‌دهد به اندازه لازم رشد کند.

گرد کردن پشت سر نوزاد

همان‌گونه که گفتیم، یکی از روش‌های درمان بدشکلی یا صافی سر کودکان، استفاده از کلاه فرم دهی سر نوزاد است. این نوع کلاه‌ها کمک موثری به فرم دهی سر نوزاد می‌کنند. چون با پوشش سختی که دارند، می‌توانند موجب تغییرات در رشد جمجمه شوند.
اما برای کمک به گرد کردن پشت سر نوزاد می‌توانید در کنار استفاده از کلاه اقدامات دیگری نیز به عنوان والدین نوزاد انجام دهید تا به روند درمان کمک کنید. به عنوان مثال می‌توانید در طول روز برای چند ساعت نوزاد را در آغوش گرفته یا برای مدت کوتاه روی شکم بخوابانید. در این صورت ضمن کمک به حرکت سر و گردن کودک، سطح صاف شده کم‌تر تحت فشار از سمت بالش قرار می‌گیرد.

درمان صاف شدن پس سر

کلاه فرم دهی سر نوزاد که به عنوان کلاه کرانیال یا اورتوز کرانیال نیز نامیده می‌شود، برای درمان کلیه‌ی بدشکلی‌های سر شامل ناهمواری یا صاف شدن پس سر و هم‌چنین صاف شدن جلو یا پهلوی سر نوزاد کاربرد دارد. در واقع استفاده از این کلاه رشد سر را در مسیر درست قرار داده و آن را اصلاح می‌کند.

ویژگی‌های کلاه فرم دهی سر نوزاد

همان‌گونه که گفتیم، این نوع کلاه با توجه به سایز و ویژگی‌های منحصر بفرد سن هر کودک ساخته می‌شود. اما باید دارای ویژگی‌هایی باشد که به عنوان مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد.

متریال باکیفیت

در این نوع کلاه‌ها به منظور جلوگیری از ایجاد حساسیت پوستی در نوزادان از پنبه ۹۵درصدی استفاده می‌شود. به علاوه این ویژگی موجب می‌شود پوست سر اکسیژن مورد نیاز را دریافت کند و از تعریق جلوگیری شود.

دارای مجوز رسمی از FDA

این کلاه کاملا استاندارد و بهداشتی و دارای مجوز از سازمان جهانی FDA می‌باشد. به همین دلیل مانع از ایجاد حساسیت در پوست نوزادان می‌شود. حتی رول محافظتی دور سر آن از فوم غیر سمی تولید می‌شود تا مشکلی برای کودک ایجاد نشود.

داشتن ابعاد متفاوت

کلاه فرم دهی سر نوزاد در سه سایز کوچک، متوسط و بزرگ و متناسب با سن نوزادان طراحی می‌شود. بنابراین تا سنین چند ماهگی به راحتی برای نوزادان قابل استفاده خواهد بود. البته در زمان استفاده از آن باید دقت کنید که در صورت عدم پوشش قسمت گوش نوزادان، لازم است نسبت به تعویض آن با یک سایز بزرگتر اقدام نمایید.

قابلیت شستشو

این کلاه به راحتی قابل شستشو است و از موادی ساخته شده که بر اثر شستشو ویژگی‌های خود را حفظ کند. حتی شستشو با ماشین لباسشویی نیز آسیبی به بافت آن نمی‌زند.

وزن سبک

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های این کلاه‌ها سبک بودن آن‌ها است. این قابلیت بسیار ضروری است و موجب می‌شود نگهداری طولانی مدت آن روی سر نوزادان، تحمل وزن زیادی به گردن نوزاد تحمیل نکند.

مزایای استفاده از کلاه فرم دهی سر نوزاد

مزایای استفاده از کلاه فرم دهی سر نوزاد علاوه بر حفظ تقارن و گرد کردن سر نوزاد، شامل موارد زیر است.

  • کمک به رشد و قوی شدن عضلات گردن
  • کمک به قرارگیری سر نوزاد در حالت مناسب
  • درمان تورتیکولی، پلاژیوسفالی و براکی سفالی
  • قیمت مناسب و داشتن صرفه اقتصادی
  • قابل استفاده در مکان‌های متفاوت و وضعیت‌های متفاوت نوزاد

چگونه فرم سر نوزاد را طبیعی کنیم

روش‌های بسیاری به منظور طبیعی کردن فرم سر نوزادان وجود دارد که از جمله آن‌ها می‌توان به تغییر وضعیت کودک در زمان خواب و استراحت یا در آغوش گرفتن او برای چند ساعت در روز اشاره کرد. هم‌چنین می‌توانید برای زمان‌های کوتاه و در جلوی دیدتان نوزاد را بر روی شکم بخوابانید. یکی دیگر از روش‌های موثر استفاده از کلاه فرم دهی سر نوزاد است که در درمان مشکلات بدشکلی یا صافی سر در سنین کمتر از دوازده ماه نقش موثری ایفا می‌کند. این کلاه باید به منظور درمان موثر ۲۳ ساعت در روز بر روی سر کودک قرار داشته باشد. برداشتن آن برای یک ساعت در روز برای انجام کارهایی مانند شستن موهای نوزاد و غیره مجاز است. به طور معمول لازم است نوزاد به مدت دو تا شش ماه از کلاه استفاده کند ولی شکل کلاه باید حداقل هر دو هفته یک بار با توجه به تغییرات فرم سر در جهت اصلاح، توسط متخصص تغییر داده شود.
در این مطلب با کلاه فرم دهی سر نوزاد و ویژگی‌ها و مزایای آن آشنا شدیم. در صورت مشاهده‌ی مشکلات مربوط به بدشکلی جمجمه در نوزادتان لازم است برای معاینه و تشخیص دقیق به پزشک ارتوپدی اطفال مراجعه کنید. اگر پزشک متخصص تشخیص دهد کودک شما به مشکلاتی مانند بدشکلی جمجمه، پلاژیوسفالی، براکی سفالی و اسکافوسفالی مبتلا است و در صورت استفاده از کلاه مخصوص مورد درمان قرار خواهد گرفت نسبت به تجویز آن اقدام می‌کند.
هم‌چنین لازم است به این نکته توجه داشته باشید که هرچه زودتر به منظور درمان مشکلات بدشکلی سر نوزاد با استفاده از کلاه اصلاحی اقدام نمایید، درمان در زمان کوتاه‌تری انجام خواهد شد. چون هرچه نوزاد سن کمتری داشته باشد، جمجمه‌ی او نرم‌تر است و زودتر اصلاح می‌شود. به گونه‌ای که ممکن است صرفا چند هفته پوشیدن کلاه کافی باشد. اما با افزایش سن او، سرعت درمان نیز به همان اندازه کندتر و روند آن سخت‌تر خواهد شد.

کجی سر نوزاد

یکی از مشکلات و عارضه‌های شایع در میان نوزادان کجی سر نوزاد یا پلاژیوسفالی است. پلاژیوسفالی به دلیل نرم بودن جمجمه‌ی نوزاد و فشاری ایجاد می‌شود که ممکن است به یک قسمت از سر او وارد شود. در واقع در بسیاری از نوزادان به دلیل قرار گرفتن مداوم در یک موقعیت ثابت مانند خوابیدن به یک طرف، بخشی از سر دچار تغییر شکل یا صاف شدن می‌شود. این عارضه بیشتر در نوزادان نارس که دارای جمجمه منعطف‌تری دارند هستند اتفاق می‌افتد.
البته خوشبختانه پلاژیوسفالی قابل درمان است و با اجرای تمرینات ویژه، تغییر وضعیت خواب نوزاد، پوشیدن هدبندهای مخصوص یا استفاده از کلاه فرم دهی سر نوزاد می‌توان به ایجاد فرم صحیح سر نوزاد کمک کرد. در این مطلب در مورد کجی سر نوزاد، علائم این اختلال و علت ایجاد آن، و هم‌چنین روش‌های پیشگیری از بروز و درمان این مشکل توضیحاتی به شما ارائه خواهیم داد.

کجی سر نوزاد یا پلاژیوسفالی چیست؟

همان‌گونه که گفتیم، پلاژیوسفالی یک مشکل شایع در میان نوزادان است که به جمجمه مرتبط می‌باشد. پلاژیوسفالی موضعی یا تغییر شکل به معنای عدم شکل‌گیری فرم صحیح سر نوزاد و به جای آن ایجاد شکل نادرست، صاف یا ناهموار سر او است. البته این عارضه به طور معمول تاثیر منفی روی رشد مغز کودک به دنبال ندارد، ولی در صورت عدم اقدام به درمان در زمان مناسب، از نظر زیبایی و شکل ظاهری سر مشکلاتی برای فرد به دنبال خواهد داشت.

درمان کجی سر نوزاد یا پلاژیوسفالی

خبر خوب این است که بیشتر نوزادان مبتلا به پلاژیوسفالی تغییر شکل دهنده، بدون نیاز به درمان خاصی قابل بهبود هستند. به این صورت که پس از این‌که نوزاد قادر به کنترل و حرکت سر و گردن خود شود، به طور طبیعی در اثر فعالیت و حرکت فرم صحیح سر نوزاد شکل می‌گیرد.
در صورت عدم درمان به صورت طبیعی و ادامه‌ی وجود مشکل، به عنوان اولین مرحله‌ی درمان پس از مراجعه به متخصص اطفال، پزشک متخصص یا فیزیوتراپیست به والدین در مورد تشویق کودک به حرکت فعالانه و انجام تمرینات لازم در راستای بهبود شکل سر نوزاد آموزش‌هایی ارائه می‌دهد. ولی در صورت تشخیص پزشک به پلاژیوسفالی دارای تغییر شکل شدید و مداوم، درمان با کلاه مخصوص فرم دهی سر نوزاد یا هلمت تجویز می‌گردد.

درمان کجی سر نوزاد با استفاده از هلمت

همان‌گونه که گفتیم، یکی از روش‌های درمان کجی سر نوزاد، استفاده از کلاه فرم دهی سر یا هلمت است. هلمت مشابه یک کلاه ایمنی و کاملا سبک است که کاملا مطابق با سایز و سر نوزاد و با استفاده از تصاویر سه بعدی توسط متخصص ارتوپدی ساخته شده و روی سر کودک قرار می‌گیرد. این کلاه به گونه‌ای طراحی شده که با ایجاد فشار در برخی قسمت‌های لازم و اجازه به رشد جمجمه در سایر فضاهای مورد نظر، به شکل‌گیری فرم صحیح سر نوزاد و جمجمه او منجر می‌گردد.
البته استفاده از کلاه در صورت شروع به استفاده بین شش تا هشت ماهگی و تا ۱۲ ماهگی کودک می‌تواند در درمان موثر باشد، چون رشد سریع جمجمه در همین سن شکل می‌گیرد.

علائم و نشانه های کجی سر نوزاد یا پلاژیوسفالی

علائم این اختلال با توجه به نوع، دلیل بروز و شدت آن متفاوت است. ولی به طور کلی می‌تواند موارد زیر را شامل شود.
– وجود ناحیه صاف در پشت، پهلو یا جلوی سر نوزاد
– کم شدن موها در یک قسمت
– بدشکلی ظاهری سر
– گوش‌های ناهموار یعنی تمایل یک گوش به جلو یا بالای سر
از علائم اختلال شدید نیز می‌توان به موارد زیر اشاره کرد که در صورت مشاهده لازم است بلافاصله به متخصص اطفال مراجعه شود.
– احساس یا مشاهده‌ی برجستگی یا لبه‌های سخت در امتداد جمجمه نوزاد
– صورت ناهموار یا وجود نقص در صورت
– عدم رشد متناسب سر نوزاد یا کوچکی و بزرگی نسبت به اندازه معمول سن او
– تشنج

علت کجی سر نوزاد یا پلاژیوسفالی چیست؟

بیشترین علل ابتلا به پلاژیوسفالی خوابیدن ثابت در یک موقعیت گزارش شده است. به گونه‌ای که مطالعات نشان می‌دهد ۲۰ تا ۲۵ درصد از نوزادانی که برای مدت طولانی به پشت بخوابند، تا حدی به این عارضه مبتلا می‌شوند. سایر علل شناخته شده برای کجی سر نوزاد عبارتند از:
– فشار رحم یا کانال زایمان
همان‌گونه که گفتیم، جمجمه نوزادان بسیار نرم است، به همین دلیل ممکن است در صورت کوچک بودن رحم یا فشار ناشی از روند طبیعی زایمان با اندکی تغییر شکل ظاهری مواجه شود که البته در بیشتر موارد خود به خود درمان خواهد شد.
– نارس بودن نوزاد
بسیاری از نوزادان نارس، با وجود نرمی بیش از حد جمجمه، به دلیل بستری شدن در بخش مراقبت‌های ویژه و قرار گرفتن برای مدت طولانی در وضعیت ثابت به پلاژیوسفالی مبتلا می‌شوند.
– تورتیکولی عضلانی
این عارضه ناشی از کوتاه شدن عضله یک طرف گردن است که به کج شدن سر در یک جهت منجر می‌گردد.

راه های پیشگیری از ابتلا به کجی سر نوزاد یا پلاژیوسفالی

چندین روش به منظور جلوگیری از ابتلا به این اختلال و کمک به شکل‌گیری فرم صحیح سر نوزاد وجود دارد و والدین می‌توانند با انجام آن‌ها از وقوع چنین مشلاتی جلوگیری کنند.
مهم‌ترین این روش‌ها تغییر موقعیت سر کودک در زمان خواب است. به علاوه لازم است در زمان بیداری نیز کودک را تحت نظر قرار دهید تا به صورت مداوم به یک نقطه یا وسیله‌ی خاص خیره نشود. به علاوه استفاده از تشک یا بالش مخصوص، موجب فراهم آوردن فشار کمتری به سر کودک خواهد شد.
در این مطلب در مورد کجی سر نوزاد و روش‌های شکل‌دهی فرم صحیح سر نوزاد مطالبی به شما ارائه کردیم. به والدین عزیز توصیه می‌شود به منظور درمان به موقع مشکلات احتمالی در جمجمه‌ی نوزادشان، هرگونه تغییر شکل یا عارضه‌ی غیرطبیعی را به دقت بررسی کرده و در صورت عدم رفع خود به خودی، برای تشخیص و درمان به موقع به پزشک متخصص اطفال مراجعه نمایند. مخصوصا این‌که لازم است کودکان مبتلا به پلاژیوسفالی برای اطمینان از عدم ابتلا به کرانیوسینوستوز توسط جراح مغز و اعصاب مورد معاینه قرار گیرند. کرانیوزینوستوز بیماری است که در آن استخوان‌های نرم جمجمه پیش از موعد به هم متصل شده و به بدشکلی غیرطبیعی سر منجر می‌شوند. علائم ظاهری این بیماری مشابه با پلاژیوسفالی است. ولی برخلاف پلاژیوسفالی، کرانیوزینوستوز معمولا تنها با جراحی قابل درمان می‌باشد.

شکل سر نوزاد

شکل سر نوزاد تازه متولد شده برای بسیاری از والدین اهمیت بسیاری دارد و در صورت مشاهده‌ی ناهمواری بر روی سر نوزادشان نگران می‌شوند. در این مطلب به بررسی شکل طبیعی سر نوزاد سالم می‌پردازیم تا ببینیم در چه صورت نگرانی والدین صحیح است. هم‌چنین در مورد علل بد شکل شدن سر نوزادان و روش‌های اصلاح این مشکلات اطلاعاتی به شما ارائه خواهیم داد.

شکل طبیعی سر نوزاد

شکل سر نوزاد تازه متولد شده گرد و طبیعی است. البته لازم است این مورد توسط پزشک هم در زمان تولد و هم در معاینات بعدی مورد بررسی قرار گیرد. این معاینات باید به صورت منظم هر دو تا چهار ماه یک بار در سال اول تولد انجام شود. مخصوصا قسمت‌های نرم سر نوزاد باید توسط پزشک متخصص معاینه شوند.
البته شکل واقعی سر نوزاد زمانی بیشتر مشخص است که از بالا مورد بررسی قرار گیرد. در این بررسی ممکن است پشت سر نوزاد در طرفین قرینه نباشد و یک طرف کمی صاف‌تر مشاهده شود. یا در طرف صاف استخوان گونه ممکن است کمی برآمده باشد و گوش ها اندکی به سمت جلو متمایل شده باشند.
البته چنین تغییراتی همیشه نگران‌کننده نیست و صرفا صاف بودن سر موجب آسیب مغزی نمی‌شود. تنها موردی که در چنین مواقعی اهمیت دارد، مسئله‌ی ظاهر کودک و زیبایی است و به همین دلیل شما به عنوان والدین باید آگاهی کافی را در این زمینه داشته باشید.

اصلاح فرم سر نوزاد

به طور کلی ناهمواری در شکل سر نوزاد همیشگی نیست و با روش‌های بسیار ساده قابل درمان خواهد بود. شما می‌توانید در زمان خواب، یا حتی فعالیت‌های روزمره مانند غذا خوردن، با تغییر موقعیت سر نوزادتان به اصلاح فرم سر او اقدام کنید. به علاوه استفاده از روش‌های زیر نیز می‌تواند مفید باشد:

  • پهلو به پهلو کردن نوزاد در زمان خواب
  • تغییر جهت دید کودک با وسایل جذاب در زمان استراحت به منظور تغییر وضعیت سر
  • خواباندن نوزاد به پهلو یا شکم (این کار باید در طول روز و جلوی دیدتان انجام شود تا مانع تنفس نوزاد نشود)
  • گذاشتن نوزاد به روی شکم در زمان بیداری و در جلوی دیدتان و صحبت یا بازی با او (این کار را از مدت چند دقیقه شروع کنید و به مرور با افزایش سن به نیم ساعت و چند دفعه در روز افزایش دهید.)
  • تغییر جهت سر کودک در زمان شیردهی
  • استفاده از بالشتک‌های نعلی شکل (این روش برای کودکان کمتر از یک سال به دلیل جلوگیری از خفگی توصیه نمی‌شود.)

سر نوزاد تا چند ماهگی فرم می‌گیرد؟

در ابتدای تولد دو نقطه نرم در سر نوزاد وجود دارد. یکی از این نقاط در جلوی سر و دیگری در پشت ملاج یا پشت سر نوزاد قرار دارد. نقطه‌ی پشت سر حدودا طی ۶ هفته پس از تولد بسته می‌شود. ولی نقطه‌ی بالای سر دیرتر و بین ۹ تا ۱۸ ماهگی سخت شده و بسته خواهد شد و در واقع سر نوزاد در این زمان به صورت کامل فرم گرفته است.

شکل سر نوزاد یک ماهه

سر نوزاد یک ماهه نیز در حالت طبیعی باید گرد باشد. در صورت وجود ناهمواری در سر نوزاد با احتمال زیادی به مرور و بدون مشکلی رفع می‌شود. به این نکته توجه کنید که نگرانی زیاد برای شکل سر نوزاد لزومی ندارد و به هیچ وجه توصیه نمی‌شود.

شکل سر نوزاد سالم

همان‌گونه که گفتیم، به طور کلی شکل سر نوزاد سالم گرد و طبیعی است و وجود ناهمواری نیز همیشه موجب بروز مشکلات سلامتی و پزشکی نمی‌شود. تنها مشکلی که ممکن است رخ دهد، عدم تقارن ظاهری سر پس از بزرگ شدن نوزاد می‌باشد. البته به طور کلی با بزرگ شدن نوزاد، به تدریج فشار وارد شده به جمجمه به صورت مساوی تنظیم می‌شود و فرم سر به حالت طبیعی در می‌آید. تنها در صورت بروز مشکلات مانند فرورفتگی یا برآمدگی‌های شدید یا تغییر شکل زیاد باید به پزشک مراجعه کنید.

شکل سر نوزاد در زایمان طبیعی

به طور کلی فشار موجود در کانال زایمان موجب لغزیدن استخوان‎های سر جنین بر روی هم می‌شود. روی هم قرار گرفتن استخوان‌ها، به منظور کاهش قطر سر و عبور راحت آن از مجرای واژن انجام می‌شود.
به همین دلیل معمولا شکل سر نوزاد تازه متولد شده در زایمان طبیعی اندکی کشیده‎‌تر از حالت عادی می‌شود که نیازی به نگرانی نیست. چون به مرور و به صورت خود به خود برطرف می‌شود و به حالت طبیعی در می‌آید.

علت بدشکل بودن سر نوزاد

برخی از متداول‌ترین علت‌هایی که برای بد شکل شدن سر نوزادان شناخته شده است، شامل موارد زیر است:

  • نرمی جمجمه و آسیب‌پذیری در برابر فشارهای داخل رحم، کانال زایمان و پس از تولد
  • عدم تحرک نوزادان و ثابت ماندن وضعیت گردن در زمان خوابیدن
  • اختلالات ژنتیکی مربوط به مشکل کرانیوسینوستوز

درمان شکل سر نوزاد چگونه است؟

برای درمان ناهمواری در شکل سر نوزاد ابتدا لازم است معاینات فیزیکی به منظور تشخیص دقیق نوع پلاژیوسفالی موضعی توسط پزشک متخصص انجام شود. معمولا در گام‌های اولیه پزشک به والدین انجام تغییرات در نحوه قرارگیری سر نوزاد را تجویز می‌کند تا فرم سر به حالت طبیعی نزدیک شود. به طور کلی تغییراتی که توسط پزشک توصیه می‌شود شامل موارد زیر است:

  • تغییر جهت سر نوزاد: در این روش باید نوزاد به پشت خوابانده شود ولی به صورت منظم جهت سر او را تغییر دهید. هم‌چنین تغییر بازوها به منظور در آغوش گرفتن نوزاد در زمان شیر خوردن نیز می‌تواند در طبیعی شدن شکل سر کودک موثر باشد.
  • در آغوش گرفتن نوزاد: در آغوش نگهداشتن نوزاد پس از بیدار شدن از خواب، موجب کاهش فشار وارده به سر نوزاد از گهواره و صندلی او می‌شود.
  • خواباندن نوزاد رو به شکم. خواباندن نوزاد رو به شکم نیز به دلیل کاهش فشار از سمت گهواره به سر نوزاد در درمان تغییر شکل سر تاثیر بسیاری دارد. البته این کار باید در زمان حضور و در دید شما انجام شود تا مانع تنفس کودک نشده و از خفگی جلوگیری گردد.

کلاه فرم دهی سر نوزاد

در صورتی که تا سن شش ماهگی شکل سر نوزاد با روش‌های ذکر شده و تغییر موقعیت و جهت سر او اصلاح نشود و یا نوزادانی که در سن بیشتر از هشت ماهگی به مشکلات شکل سر مبتلا شوند، پزشک متخصص به تجویز کلاه فرم دهی سر نوزاد اقدام می‌کند. در صورتی که کلاه فرم دهی سر نوزاد به خوبی بر روی سر او جای بگیرد، می‌تواند فشار وارد بر پهلوهای مسطح سر نوزاد را از بین ببرد.
کلاه فرم دهی سر نوزاد در سن ۴ تا ۱۲ ماهگی تاثیر بیشتری در درمان مشکلات مربوط به شکل سر نوزاد خواهد داشت. چون در این زمان جمجمه هنوز نرم و قابل انعطاف بوده و مغز نوزاد نیز به سرعت در حال رشد است. ولی درمان بدشکلی سر کودک با استفاده از کلاه فرم دهی پس از سن یک سالگی امکان‌پذیر نیست. به دلیل این‌که در این سن استخوان‌های جمجمه به یکدیگر متصل شده‌اند.
در سایر موارد نیز در صورت بروز مشکل زمینه‌ای ماهیچه‌ای مانند تورتیکولی در نوزاد، که به متمایل شدن سر او به یک طرف منجر می‌شود، درمان فیزیکی به منظور کشیدن ماهیچه‌های درگیر و طبیعی شدن فرم سر نوزاد تجویز می‌شود.
در برخی موارد نادر هم، ممکن است یک یا چند صفحه استخوانی موجود در سر نوزاد به صورت زودهنگام به هم متصل شوند. این مشکل که یکی از انواع غیر طبیعی شدن سر نوزاد است، کرانیوسینوستوز نام دارد و معمولا برای درمان آن و فراهم آوردن فضای کافی برای رشد مغز نوزاد، لازم است استخوان‌های به هم پیوسته به کمک جراحی از هم جدا شوند.
در این مطلب با مشکلات مربوط به شکل سر نوزاد و علل و روش‌های درمان آن آشنا شدیم. همان‌طور که دیدیم، بسیاری از ناهمواری‌های که ممکن است برای والدین نگران کننده باشد، کاملا طبیعی است و با گذشت زمان به حالت عادی تبدیل می‌شود. ولی برخی از مشکلات شدیدتر هستند و با گذشت زمان نیز به خودی خود درمان نمی‌شوند. بنابراین اگر متوجه وجود ناهمواری‌ها یا بدشکلی‌های نگران کننده شدید، بهتر است به متخصص اطفال مراجعه نمایید.

تماس با ما

ما برای پشتیبانی و پاسخ دادن به سؤالات شما همواره آماده هستیم. مراجعان، ارزشمندترین دارایی های یک سازمان هستند. انتقادات و پیشنهادات شما به طور حتم منجر به پیشرفت و تعالی ما خواهد شد. کلینیک تخصصی پیوند اهداف بزرگی برای خود در نظر گرفته است. برای رسیدن به این اهداف ما به کمک شما نیازمندیم. توانمندی های شما قطعا در این راه به ما کمک خواهد کرد.

شماره تماس پشتیبانی:
۸۸۷۴۸۹۹۰
پست الکترونیک:
info[at]peyvandcorp.com
واتساپ:
۰۹۹۰۹۰۴۲۷۴۸

Designed by هفت پیکسل Aryan

سوالی دارید؟ با ما صحبت کنید!
مکالمه را شروع کنید
سلام! برای چت در WhatsApp پرسنل پشتیبانی که میخواهید با او صحبت کنید را انتخاب کنید
ما معمولاً در چند دقیقه پاسخ می دهیم